لە تاقیگەکانی کۆمپیوتەردا، گەرما هەمیشە دوژمنێکی درێژخایەنی کۆمپیوتەرەکان بووە، و دەنگی پانکەکان شایەتحاڵێکی هەمیشەیی ئەم جەنگە بەردەوامەیە.

لێرەوە بیرۆکە سەیر و بوێرەکە لەیەک کاتدا سەریهەڵدا، توێژەرانی MIT بڕیاریاندا خودی گەرماکە بقۆزنەوە، لەبری بەفیڕۆدانی، و بیکەنە ئامرازێک بۆ ژمێریاری.

بیرۆکەکە بە سادەیی پشت بە چیپێکی سلیکۆن دەبەستێت کە بە بەکارهێنانی ڕۆیشتنی گەرما لەبری تەزووی کارەبا ژمێریاری دەکات، لە چوارچێوەی ئەوەی کە پێی دەوترێت "ژمێریاریی هاوشێوەی گەرمی" (thermal analog computing)، بەبێ ترانزیستەر و لێدانی دیجیتاڵی.

ئەمەش بەڕاستی دەمانباتە سەر شتە سەرسوڕهێنەرەکە، ئەم گەرمیە بۆ جێبەجێکردنی کردارە بیرکاریە بنەڕەتیەکانی وەک لێکدانی ماتریکسەکان بەکاردەهێنرێت، کە بنچینەی کارکردنی سیستەمەکانی زیرەکی دەستکرد و فێربوونی قووڵە.

چیپەکە خۆی ئاسایی نییە، بەڵکو لە سلیکۆنی کونیلەدار بە دیزاینێکی ئاڵۆز دروستکراوە، بە ڕادەیەک کە ئەلگۆریتمەکان خۆیان دیزاینەکەیان کردووە لە ڕێگەی ئەوەی پێی دەوترێت "دیزاینی پێچەوانە".

بەم شێوەیە دەبینین زیرەکی دەستکرد تەنها بە شیکردنەوە ناوەستێت، بەڵکو بەشداری لە "دروستکردنی" ئەو ڕەقەکاڵایەدا دەکات کە لە داهاتوودا کاری پێدەکات.

ئەنجامە سەرەتاییەکان زۆر هاندەرن، وردی لە ٩٩٪ تێپەڕیوە لە کردارە ژمێریاریە سنووردارەکاندا، بە بەکارهێنانی پلەکانی گەرما وەک تێخستن (inputs) و وزە وەک دەرخستن (outputs).

بەڵام وێنەکە بەتەواوی پەمەیی نییە، چونکە گەرما لە ئەلیکترۆنەکان خاوترە، و تەکنیکەکە هێشتا لە قەبارەدا سنووردارە و فراوانکردنی بۆ بەکارهێنانە گەورەکان قورسە.

لێرەدا بیرۆکە هەرە گرنگەکە ڕوون دەبێتەوە، ئێمە لەبەردەم شۆڕشێکی دەستبەجێدا نین، بەڵکو لەبەردەم شێوازێکی نوێی بیرکردنەوەداین کە لەوانەیە لە داهاتوودا یارمەتیدەر بێت لە کەمکردنەوەی بەکاربردنی وزە، بەتایبەتی لە جیهانێکدا کە تینوێتی ناوەندەکانی داتا بۆ کارەبا هیلاکی کردووە.

و لەوانەیە پەیامە قووڵترەکە ئەوە بێت کە هەندێکجار چارەسەر بە شەڕکردن لەگەڵ کێشەکەدا نابێت، بەڵکو بە تێگەیشتنی باش لێی، و وازهێنان لە فیزیا کە ڕۆڵی خۆی لەبری ئێمە بگێڕێت.

#AhmadBirdoz #BirdozTech