هێرشێکی ئەلیکترۆنی تاقیکردنەوەکان ڕادەگرێت و سەکۆێ "Canvas" دەبێتە قوربانی! 😱💻

کۆمپانیای (Instructure) کە خاوەنی سەکۆی فێرکاریی بەناوبانگی (Canvas)ـە، تووشی هێرشێکی ئەلیکترۆنی (Cyber Attack) زۆر گەورە بوو. هاکەرەکان دەستیان بەسەر زانیاریی ٢٧٥ ملیۆن بەکارهێنەردا گرت، لەوانە زانکۆ گەورەکانی وەک هارڤارد! کۆمپانیاکە ناچار بوو بڕە پارەیەکی زۆر بە "دراوی کریپتۆ" بداتە هاکەرەکان تا زانیارییەکان بگەڕێننەوە و سیستەمەکە چاک بکەنەوە. . . . . درێژەی بابەت و وردەکارییەکان: شەوی تاقیکردنەوەیە و دەتەوێت بچیتە ناو سەکۆی (Platform) زانکۆکەت، کەچی دەبینی هەموو شتێک وەستاوە! نە موحازەرە هەیە، نە فایل و نە تاقیکردنەوە... تەنانەت لاپەڕەی چوونەژوورەوەکەش گۆڕدراوە! 😶

ئەمە سیناریۆی فیلمێکی ترسناک نیە، بەڵکو ڕاستیەکی تاڵ بوو کە لە ساڵی ٢٠٢٦ بەسەر کەرتی خوێندندا هات. کۆمپانیای (Instructure) کە پەرەپێدەری سەکۆی (Canvas)ـە، ناچار بوو لەگەڵ گروپێکی هاکەری مەترسیدار بەناوی (ShinyHunters) ڕێکبکەوێت دوای ئەوەی هێرشێکی ئەلیکترۆنی (Data Breach) کرایە سەر. 📌 چی ڕوویدا؟ بابەتەکە تەنها هاکێکی ئاسایی نەبوو، بەڵکو باسی زانیاریی ٢٧٥ ملیۆن بەکارهێنەر دەکەین! لەوانە قوتابی، مامۆستا و فەرمانبەری زانکۆ جیهانیە گەورەکان.

زیانەکان لە کاتێکی بکوژدا بوون: ئەم هێرشە دروست لە کاتی تاقیکردنەوە کۆتاییەکاندا (Final Exams) ڕوویدا، کە بووە هۆی: » دواکەوتنی تاقیکردنەوەکان. » پەککەوتنی تەواوی سیستەمەکان. » نەمانی دەستڕاگەیشتنی قوتابیان بۆ سەرچاوە زانستیەکانیان. 💰 پارە و فیدیە! بەپێی ڕاپۆرتەکان، کۆمپانیاکە ناچار بووە بڕێکی خەیاڵی "فیدیە" (Ransom) بە دراوی دیجیتاڵی بداتە هاکەرەکان بەرامبەر ئەوەی:

١. زانیارییە دزراوەکان بسڕنەوە. ٢. فایلەکان بگەڕێننەوە (Restore). ٣. ئیتر هەڕەشە لە زانکۆکان نەکەن.

سەیرەکە لەوەدایە، هاکەرەکان بۆ سەلماندنی سڕینەوەی زانیارییەکان، سجلێکیان بۆ کۆمپانیاکە ناردووە بە ناوی (Shred Logs) کە گوایە هەموو شتێکیان لای خۆیان پاک کردووەتەوە! (ئاخر دەڵێی چەند بە ئەخلاقن! 😂) 🧐 هاکەکە چۆن کرا؟ هاکەرەکان سوودیان لە کێشەیەکی تەکنیکی (Vulnerability) وەرگرتووە لە سیستەمی (Free-For-Teacher) لەناو سەکۆی کانڤاس، بەتایبەتی لە بەشی تیکێتی پشتگیری تەکنیکی (Support Tickets). لەوێوە وەک "دەرگای پشتەوە" چوونەتە ناو ژینگەی هەوری (Cloud Environment) کۆمپانیاکە و دەستیان بەسەر هەموو شتێکدا گرتووە.

ئەنجام: ئەم ڕووداوە پێمان دەڵێت کە بچووکترین کێشە لە کۆدێکی سادەدا، دەبێتە هۆی کارەساتێکی جیهانی. پرسیارە جەوهەریەکە لێرەدا ئەوەیە: ئایا بەڕاستی زانیاریەکانمان لەسەر سەکۆ فێرکاریەکان پارێزراون؟ یان دەبێت هەموو شەوێک بە دڵەخورپەوە بخەوین؟ 🤯 هیوای سەلامەتی بۆ هەموو لایەک و دوور بن لە هاک و هاکەرز!

ئەحمەد بیردۆز نووسەر و شیکەرەوەی تەکنەلۆژی

Ahmad Birdoz