ئاگاداری بیستۆکەکانت بە؛ ژەهرێکی بێدەنگ لە ناو گوێچکەکانتدا! 🎧⚠️

توێژینەوەیەکی نوێ لەسەر ٨١ مۆدێلی جیاوازی کۆمپانیا گەورەکانی وەک Bose و Samsung و Sennheiser دەریخستووە کە لە دروستکردنیاندا ماددەی کیمیایی مەترسیداری وەک BPA بەکارهێنراوە. ئەم ماددانە کار دەکەنە سەر هۆرمۆنەکان، جگەر و گورچیلەکان. مەترسییەکە کاتێک زیاتر دەبێت کە بەکارهێنانی ڕۆژانە و بەردەوام هەبێت، بەتایبەت لە کاتی وەرزشدا کە گەرمی و ئارەقە مژینی ئەم ژەهرانە خێراتر دەکەن.

لەوانەیە کاتێک بیستۆکە گرانبەهاکەت لە گوێ دەکەیت، تەنها بیرت لای کوالیتی دەنگەکەی بێت، بەڵام توێژینەوەیەکی نوێی زانستی دیوێکی تری شاراوەی ئەم ئامێرانەی ئاشکرا کردووە کە پێویستە هەموومان بیزانین.

چی دۆزراوەتەوە؟ توێژەران تاقیگەیان بۆ ٨١ جۆر بیستۆکە (سەری و ناوگوێ) کردووە و ئەنجامەکان جێگەی نیگەرانین. زۆربەی ئەو مۆدێلانەی کۆمپانیا ناودارەکان بەرهەمیان دەهێنن، ماددەی کیمیایی ژەهراوی تێدایە:

• پێکهاتەکانی Bisphenol (وەک BPA و BPS): ئەمانە بەشێکن لە پێکهاتەی پلاستیک و کاریگەریی ڕاستەوخۆیان لەسەر تێکچوونی هاوسەنگی هۆرمۆنەکان هەیە.

• مەترسی بۆ ئەندامە ناوخۆییەکان: هەندێک لەو ماددانەی دۆزراونەتەوە پەیوەندییان بە زیانگەیاندن بە جگەر، گورچیلە و تەنانەت توانای وەچەخستنەوە (Fertility) هەیە.

• ماددەکانی دژە ئاگر (Flame Retardants): ئەم پێکهاتانە بۆ ڕێگریکردن لە گڕگرتنی پاتریەکان دادەنرێن، بەڵام بۆ پێستی مرۆڤ زیانبەخشن.

کاریگەریی "کەڵەکەبوون" چییە؟ زاناکان دەڵێن بڕی ماددەکان لە یەک بیستۆکەدا کەمە، بەڵام کێشەکە لێرەدایە کە ئێمە: ١. ڕۆژانە بۆ چەندین کاتژمێر بەکاریان دەهێنین (لە ناو پاس، جیم، یان کار). ٢. لە کاتی وەرزشدا بەهۆی ئارەقەکردنەوە، پێستمان زۆر بە ئاسانی ئەم ماددانە دەمژێت. ٣. ئەم ماددانە لە ناو جەستەدا دەمێننەوە و بە تێپەڕبوونی کات بڕەکەیان زیاد دەکات.

بێدەنگیی کۆمپانیاکان: تا ئێستا هیچ کام لە کۆمپانیا گەورەکان وەڵامێکی فەرمییان بۆ ئەم توێژینەوەیە نەبووە. ئەمەش ڕەخنەیەکی زۆری لێ کەوتووەتەوە سەبارەت بە نەبوونی شەفافییەت لە دیاریکردنی ئەو ماددانەی لە دروستکردنی ئامێرە ئەلیکترۆنیەکاندا بەکاردێن.

ئەنجام: تەکنەلۆژیا بەشێکی جیانەکراوەیە لە ژیانمان، بەڵام پێویستە ئاگاداری لایەنە تەندروستیەکانیشی بین. ڕەنگە کاتی ئەوە هاتبێت کۆمپانیاکان ناچار بکرێن ماددەی "سەلامەتتر" و "ژینگەدۆست" لە پێستی بیستۆکەکانیاندا بەکاربهێنن.

ئەحمەد بێردۆز لێتان دەپرسێت: ئایا ئەم هەواڵە وادەکات کاتی بەکارهێنانی بیستۆکەکانت کەم بکەیتەوە، یان پێت وایە مەترسیەکە هێندە گەورە نییە کە واز لە چێژی دەنگەکانت بهێنیت؟

چاوەڕێی کارێکی نوێ و شێوازێکی جیاواز بن: هەوڵی من ئەوەیە ئەو بابەت و هەواڵانە بەشێوەیەکی ڕێکخراو بەئێوەی بگەیەنم. هەروەها ببێتە پاڵپشتیەک بۆ کارەکانم و بەرەو پێشبردنی. بەپشتیوانی خوای گەورە.. پاشان پاڵپشتی ئێوەی خۆشەویست.

Ahmad Birdoz