دەزانیت یەکێک لە بەناوبانگترین زمانەکانی بەرنامەسازی لە جیهاندا، لەلایەن بەرنامەسازێکی بێزار لە پشوودا دروستکراوە؟

ناوی "گیدۆ ڤان ڕۆسەم"ـە. ئەو بێزاریەی ئەو، بووە هۆی دروستبوونی زمانێک کە ئێستا زیاتر لە ١٢ ملیۆن بەرنامەساز هەموو ڕۆژێک بەکاری دەهێنن.

گیدۆ لە پەیمانگەیەکی توێژینەوە لە هۆڵەندا کاری دەکرد. زۆر بێزار بوو لە زمانی "ABC"؛ زمانێک بوو بۆ فێرکردن دروستکرابوو، زۆر پاک بوو، بەڵام نەدەتوانرا کاری جیدی و ڕاستەقینەی پێ بکرێت. گیدۆ بیریکردەوە: بۆچی کۆد نەتوانێت هاوکات هەم خوێندنەوەی ئاسان بێت و هەم بەهێزیش بێت؟

بۆیە دەستی کرد بە دروستکردنی زمانی "Python" وەک پڕۆژەیەکی لاوەکی و بۆ حەز و ئارەزووی خۆی. نە پاڵپشتی کۆمپانیای هەبوو، نە تیمێک. تەنها یەک کەس بوو لە پشووی سەری ساڵدا. ناوی "پایسۆن"ـیشی لە گروپی کۆمیدی "مۆنتی پایسۆن"ـەوە هێنا. تەنها دەیویست ناوێک بێت کورت بێت، ناوازە بێت و کەمێکیش جیاواز بێت. ئەم ناوە بیرکردنەوە و فەلسەفەی گیدۆ دەردەخات. زۆربەی زمانەکانی بەرنامەسازی لەو سەردەمەدا وەک ئەوە وابوون هاوکێشەی بیرکاری شەڕیان لەگەڵ کیبۆردێکدا کردبێت! پڕ بوون لە کەوانە و هێما و نیشانەی ئاڵۆز.

بەڵام گیدۆ بڕیارێکی شۆڕشگێڕانەی دا: بۆشاییەکان (Whitespace) گرنگن. واتە بە بەکارهێنانی بۆشایی و ڕیزبەندی، کۆدەکانت ڕێکبخەیت، وەک ئەوەی خاڵبەندی بۆ نووسینێک دەکەیت. چاوەکانت دەتوانن بە ئاسانی لۆژیکی کۆدەکە ببینن بەبێ ئەوەی پێویست بکات بەناو ئاڵۆزییەکاندا بڕۆیت. سەرەتا خەڵکی پێیان دەوت گێل، بەڵام ئێستا هەموو دەستپێکەرێک سوپاسی دەکات.

ئەو شتانەی پایسۆنی لە هەموو شتێکی تر جیاکردەوە: ← تەنها یەک ڕێگای ئاشکرای بۆ ئەنجامدانی کارەکان هەیە، نەک دە ڕێگای ئاڵۆز. ← خوێندنەوەی کۆد وەکو بنەمایەکی سەرەکی دیزاین دانراوە. ← سادە باشترە لە ئاڵۆز. ← کرداریبوون گرنگترە لە تیۆری و خاوێنی.

ئەمانەی بە "زێنی پایسۆن" (The Zen of Python) ناساند. ئەگەر لە پایسۆن بنووسیت import this هەموویان دەردەکەون.

گیدۆ نازناوێکی هەبوو کە لە جیهانی تەکنەلۆژیادا کەسی تر نیەتی: "دیکتاتۆرێکی بەبەزەیی بۆ هەتاهەتایە". بۆ ماوەی ٣٠ ساڵ ئەو بڕیارە کۆتاییەکانی لەسەر ئەم زمانە دەدا. نەک لەبەر ئەوەی خۆبەگەورەزان بێت، بەڵکو لەبەر متمانە. کۆمەڵگەی بەرنامەسازی ئەو دەسەڵاتەیان پێدابوو چونکە بڕیارەکانی هەمیشە دروست بوون. لە ٢٠١٨ دەستلەکارکێشانەوەی خۆی ڕاگەیاند، وتی لە سیاسەتەکانی ئەم بوارە بێزار بووم. کە ئەمە زۆر سروشتیە. تەماشای ئەوانە بکە کە ئێستا پایسۆن بەکاردەهێنن: → ناسا (NASA) بۆ پلاندانانی گەشتە ئاسمانییەکان. → نێتفلێکس (Netflix) بۆ سیستەمی پێشنیارکردنی فیلم. → ئینستاگرام (Instagram) بەتەواوی لەسەر پایسۆن کاردەکات. → گوگڵ (Google) بە پایسۆن بنیات نراوە. → هەموو توێژەرێکی بواری زیرەکی دەستکرد. پڕۆژەیەکی پشووی سەری ساڵ لەلایەن بەرنامەسازێکی بێزارەوە، بوو بە ژێرخانی ئینتەرنێتی مۆدێرن. ئەو وانەیەی کە هەمیشە لای من دەمێنێتەوە: گیدۆ هەوڵی نەدا خێراترین زمان یان بەهێزترین زمان دروست بکات. ئەو زمانێکی دروست کرد کە فێربوونی ئاسان بێت. ئەو بیرکردنەوەی بۆ مرۆڤەکان کرد، نەک بۆ ماشێنەکان. بۆیە منداڵێکی ١٢ ساڵان دەتوانێت یەکەم بەرنامەی بە پایسۆن بنووسێت. بۆیە ئەوانەی دەیانەوێت پیشەکەیان بگۆڕن لە ماوەی چەند مانگێکدا فێری دەبن. بۆیە پایسۆن براوە بوو. شتێکی تر... گیدۆ ئێستا لە کۆمپانیای مایکرۆسۆفت کار دەکات. لە خانەنشینی گەڕایەوە چونکە دیسان بێزار ببوو! ئەو پیاوەی بەرنامەسازی کردە شتێکی بەردەست بۆ هەمووان، هێشتا لە تەمەنی ٧٠ ساڵیدا کۆد دەنوسێت.

بۆیە ئەگەر دەتەوێت دەست پێ بکەیت، مەڵێ کاتم نیە، چونکە پایسۆن بەرهەمی پشوویەکی کورت بوو! 😄

بۆ وانەی زیاتری ئیلهامبەخش، فۆڵۆومان بکە🙌

#AhmadBirdoz #BirdozTech #Python #GuidoVanRossum #Coding #Programming #AI #ArtificialIntelligence #TechHistory #پایتۆن #تەکنەلۆژیا #کۆدینگ #پڕۆگرامسازی #زیرەکی_دەستکرد #داهێنان #هەولێر #کوردستان